Zonke Izigaba

Izinqubo Zokuphuma Kwemithambo Yomzimba Zisetyenziswa Ekufundiseni

2026-09-17 16:19:16
Izinqubo Zokuphuma Kwemithambo Yomzimba Zisetyenziswa Ekufundiseni

Izinkqubo zokusebenzisa i-needle yokuphuma kwezinye zezibhambo

Amasishi ase-BI-RADS 4/5 njengezindlela zokwakha ukusebenzisa i-needle yokuphuma kwezinye zezibhambo

Izindlela zokufunda izinkulungwane zezinqakathi (BI-RADS - Breast Imaging Reporting and Data System) ezi-4 ne-5 ziyizinkinga ezibonakalayo kwe-mammography noma kwe-ultrasound okunekuthandazela ukuthi kwenziwe umlando wokufunda izinkulungwane. Ukuphuma kwesikhumba sokuphuma kwezinqakathi yindlela engeyona yokuqala yokuthola isampula sokufunda izinkulungwane ngendlela engeyona yokuqala. Ngokusho kwe-American College of Radiology, izinkulungwane ze-BI-RADS-4 zinethemba lokuba ziyisilisa kusukela ku-2% ukuze kube ngaphezu kwe-95% ngokubonakala kwezinhlobo zazo, futhi izinkulungwane ze-BI-RADS-5 zinethemba lokuba ziyisilisa ngaphezu kwe-95%. Le thekhulu lokuthi kunezithakazelo eziningi kuyabonisa ukuthi kufuneka kuthathelwe isampula ngendlela efanele nokubonakala ngokuvamile. Ukuthatha isampula ngokusebenzisa isikhumba sokuphuma kwezinqakathi (core needle biopsy) kuthola ubukhulu bekufunda ngendlela efanele nokuthatha isampula ngokusebenzisa isikhumba sokuphuma kwezinqakathi, futhi kunciphisa kakhulu ukuthi kufuneka kuthathelwe izindlela zokuthatha isampula ngokusebenzisa isikhumba sokuphuma kwezinqakathi. Kwenziwa ngokubonakala ngokuvamile—kanye noma kuzoba kwezindawo zokugcina abantu ngaphandle kwezindawo zokugcina abantu—kunakho ukuthi kunezinkinga ezincinci. Ngokuthi kuthathelwe isampula ngokuvamile, le ndlela inqamuka abasemthethweni ukuthi bafunde ngokukhululeka kahle ukuthi kungani kusilisa noma akusi silisa, ngakho kusiza ekuthimeleni izinqakathi zokuthi kufuneka kuthathelwe izindlela zokuthi kufuneka kuthathelwe izindlela zokuthatha isampula ngokusebenzisa isikhumba sokuphuma kwezinqakathi, futhi kunciphisa ukuthi abantu bakhale. Ngakho ke, izinkinga ze-BI-RADS-4/5 ziyizinkinga zokuthi kufuneka kuthathelwe izindlela zokuthatha isampula ngokusebenzisa isikhumba sokuphuma kwezinqakathi.

Ukuhlungiselela Iimvume Zokuphakama Kwezinkundla Zokuphakama Nokuphakama Kwemithambo Ngokusebenzisa Ukuphakama Kwemithambo Yomkhosi Wokuphakama

Izinkcazelo zokuzwa kwezinto ezifana nezinkinga zokuzwa kwezinto, njengoko kubonakala ukungazwa kwezinto futhi izindlela zokuphatha kuzo ziyabonakala ngokucacileyo, zizoba yizindlela zokubonakala kwezinkinga ezingenani—kepha kuphela ukususa kwamaphakathi ngokusebenzisa inkamba yokuqondisa eyodwa ayikwazi ukubonakalisa ngokucacileyo ubunzima bakho. Uma isithili sibonakala kwezinkcazelo zokuzwa kwezinto, ukususa kwamaphakathi kwezithili zomzimba kusinika ukuhlanganisa ngokushesha phakathi kwezinkinga zokuzwa kwezinto nezinkinga zokuzwa kwezinto ezisodwa. Kuma zinkinga ezingenani, inkamba emfushane iyathathwa ngokusebenzisa isyringe futhi iyathathwa ngokuzwa kwezinto ngokuzwa kwezinto; ukususa kwamaphakathi amahlanu okukhona nokugcina kwezinkinga ngokuphelele kubonakalisa ukuthi akukho ngena kwezinkinga. Kulezi zikhathi, amaphakathi ayisusu kahle uma abonakala njengokuba bakhona kwezinkinga zokuzwa kwezinto noma uma izinkinga ziyagcina. Ukususa kwamaphakathi kusinika futhi ukulungisa izinkinga ezingaphezulu nezinkinga ezizwa ngokuphambuka. Uma isithili asigcine ngokuphelele—noma uma isithili sibuyisa ngokushesha—kufanele kwenziwe ukususa kwamaphakathi kwezinkinga ezisodwa ukuhlola ukuthi kukho isithili esisodwa. Ngokuvamile, izinkinga ezisodwa noma izinkinga ezingaphezulu nezinkinga ezinamaphakathi amahlanu noma izinkinga ezinamaphakathi amahlanu kufanele kwenziwe ukususa kwamaphakathi kwezinkinga ezisodwa ukuze kutholwe isithili sokuhlola ukuthi kungani. Lokhu kubili kusinika ukuthi ukususa kwamaphakathi kwezinkinga zomzimba kuyisithili sokuhlola futhi kuyisithili sokulungisa, kusivumela ukungafanele kwenziwa ukususa kwamaphakathi kwezinkinga ezingenani kanye nokuthola ukuthi kungani kwezinkinga ezingasemthethweni ngokushesha—konke lokhu kungaphansi kokuzwa kwezinto okufanele kuzwa ngokushesha.

Ukuchazi kwezindlela zokuphatha izikhumba zemithambo yebreast: Ukuphelele, ukuthabatha kwezinto, nokulahlekelwa

Ukukhetha izindlela zokuphatha izikhumba zemithambo yebreast kuyaphatha ngqo ukuphelele kokudiyagnosis, ukuthabatha kwezinto zokubaluleka, nokuhlukumeza ukuthi kubhekwe ngokungafanele. Ukuzwana ngamathuba okanye amaphakathi kwezindlela zonke kusiza abadokotela ukuthi bakhethelwe izindlela zokuphatha ngokuchaza kwezinkinga zokubaluleka kanye nezinkinga zokudiyagnosis.

Ukuphatha izikhumba zemithambo yebreast ngomkhono wokuphatha (FNA): Indima, ukuphelele, nokusebenzisa kahle kwe-ROSE

Ukuthatha izinkqubo zokugcina (FNA) kusebenzisa inkqubo engeziwe ukuthatha amaseli kusuka emazwe aphakanyisiwe noma aphakanyisiwe ngomfanekiso. Kuyisikhundla esincinci, sibonakalisa ubukhulu bokuthenga, futhi kuyasebenza kahle ukuthola ngokushesha ukuthi umkhakha uyisikhuba noma yisilungu. Kodwa, ubukhulu bekho bokuthola ukuthi kubaluleke kakhulu—kubaluleke phakathi kwe-60% ne-90%—ngokuphakanyiswa kwezinkqubo zokusebenzisa nokuthatha isampuli. Ukuthatha isampuli ngokushesha esitesheni (ROSE), lapho umshayeli wezinkqubo zokugcina akubona isampuli ngokushesha, kubhekisa ubukhulu bekho bokuthola: iziphumo zokuhlola kwezinkampani eziningi eku-2023 zibonisa ukuthi isampuli esingafanele ishusha kusukela ku-20% ku-5% lapho ROSE isebenziswe. Nangoba FNA ibaluleke ekutholeni ukuthi izikhuba zingabonakala njengokuzimisa noma ekuboneni izinkqubo zokubuyela, ukungatholi isithembiso sokuthi isithembiso sokuthi isilungu singabonakala njengokuzimisa kusiza ukuthi isilungu singabonakala njengokuzimisa. Namuhla, FNA iyasebenzisa kahle kumazwe okuthola ngokushesha nokuthenga okuncinci—noma lapho isebenzisa ngokuhlanganiswa ne-ROSE emazweni ongakwazi ukuthuthukisa ukuthola izinkqubo zokugcina.

Ukubhukwa Kwemithambo Yekhore Nokubhukwa Kwemithambo Yokuqondisa Isifunda Sasezinyaweni: Ukuthi Ithimba Liyatholakala Kakhulu Futhi Ukuthi Kungapheli Kwezinkinga Zokuthi Ithimba Liyatholakala Ngokungafanele

Ukubhukwa kwemithambo yekhore (CNB) nokubhukwa kwemithambo yokuqondisa isifunda sasezinyaweni (VAB) kubonke kusebenzisa amithambo enkulu ukuthola amaphuzu ethimba, ekugcinela ubunzima bekhuluma nesifunda futhi ekuvumela ukuchaza ngokwesifunda sokuthi kuyisifunda esihlukanayo. Itable yandwendwe iyagcina izinkinga ezinkulu zokuthi ithimba liyatholakala kakhulu futhi ukuthi kuyizinkinga zokuchaza.

Isici Ukubhukwa Kwemithambo Yekhore (14‑18G) Ukubhukwa Kwemithambo Yokuqondisa Isifunda Sasezinyaweni (8‑11G)
Ivolimhu yethimba ngalokho okubhukwako amaphuzu angu-1–2, ~20 mm³ amaphuzu angu-5–20, isampuli esikhulu kakhulu
Ukuhlola isifunda Kusetyenziswa umshini wokuphanda; kungamthola isifunda esincane noma esinamaphepha Kusetyenziswa indlela yokuhlola isifunda, amaphuzu amaningi angaphansi kwezinye; kufuna ukuthi amaphepha amancane atholakale kahle
Ukuvutha okungafanele kwezilingo 2–4% (ukubhalwa kweminyaka yokuqala yase-2023) <1% kwezilingo ezikhethiwe ngokuhle
Isikhathi sokwenza umsebenzi Kushisa kakhulu; izindlela ezingafana ngezinye Kude kakhulu; kudinga isikonsolo sokuvacuum
Izindleko Okuphansi Izindlela zokusebenza zingabi nempahla enkulu

U-CNB unakha amasiko angafanele ukufunda ukuthi kuyisilingo esithile, kodwa ubunzima bezilingo nezilingo zokuphatha kungabangela ukuthi kuzoba nezilingo ezingafanele. U-VAB, osebenzisa inzuzu yokuphatha amasiko emazwi apho kune-vacuum, uyaphila kakhulu ekusakheni amasiko amancane nezilingo ezingaqondakali kakhulu—izimo apho u-CNB oziningi kungabangela ukuthi kuzoba nezilingo ezingafanele. Umfanekiso wase-2022 wamabhiyopsi angu-8,000 awubonisa ukuthi u-VAB wabeka phansi ukuthi kuzoba nezilingo ezingafanele zokuthi kuyisilingo esithile ngokuphakama kwe-40% kunye no-CNB. Ngakho-ke, u-VAB uyisikhundla esihlukile ekusakheni kwezilingo ngokusebenzisa i-stereotactic, futhi ekusakheni kwezilingo ezingaqondakali phakathi kwezilingo zokubonwa nezilingo zokufunda. Ukukhetha phakathi kwezilingo zombili kudinga ukubhekana nokuthi kuyisilingo esifanele, ukuthi kuyisilingo esihlukile, impahla, nokuthi kuyisilingo esihlukile.

Imifaniso Yokuqondisa Isikhumba Sesihlwa: Izindlela Zokusebenza Ezinamandla Kwayo Nezinkinga Zokusebenza

Ukuphatha Isikhumba Sesihlwa Ngokusebenzisa I-ULTRASOUND: Umsebenzi Wokusebenza, Ukuzama Okwesikhathi Somlando, Nokuthi Kwezinkambo Zokusebenza

Ukukhombisa kwe-ultrasound kubuyisela indlela yokusebenzisa isikhombisa sokuphatha amasikhali emzimba ngokuthi kubonakala ngokushesha isikhombisa sokuphatha—okuyindlela ebalulekileyo ekusakheni amasikhali angafunywa ngokuhlaba. Lokhu kukhombisa okubonakalayo kugcina ukuthi kufundiswa ngokushesha indlela yokuphatha, okuhlinzekile ukuthi ukusakha kwenziwe ngokucacileyo kulesiqondiso esihlukene, kodwa akakwazi ukusakha kwezinye izinhlobo zemithi yezinsuku. Indlela eyisisekelo iyincwadi yokuqonda ngokushesha ngokuphelele kwe-ultrasound yezinhlobo zemithi yezinsuku, emlandelwa yindlela yokuphatha isikhombisa sokuphatha ngokuphelele kwe-“in-plane”, okuyinto ekubonakalayo ngokuphelele isikhombisa sokuphatha ngokuphelele ngokuphatha. Isidingo esibalulekileyo siyokubonakalisa ngokushesha ukuthi isikhombisa sokuphatha sibonakala ngaphakathi kwesiqondiso, okuyindlela ekuvamiselweni kwezifundo zokuziphatha ngokucacileyo ngokuthi kungabikho ukuthi kusakhe kwezinye izinhlobo zemithi yezinsuku. Kodwa lokhu kubalulekile kakhulu kumsebenzisi, futhi kudinga ukufunda ngokuphelele kwezinhlobo zokubona ngokushesha nokuphatha isikhombisa sokuphatha. Umsebenzi wokubhekana okuqondile wabonisa ukuthi ukukhombisa kwe-ultrasound wabona ukuthi kune-96% yokubona izinhlobo zemithi yezinsuku—ngaphandle kokuthi kune-40% ngezinhlobo zokuhlaba. Nakuba lokhu kudinga isikhathi eside kunezinhlobo zokuphatha ngokungabonakali ngokuthi kufundiswa ngokushesha, umsebenzi wokuziphatha okuhle kwezinhlobo zokuziphatha kwezinhlobo zemithi yezinsuku kuyisiqulelo sokuziphatha ngokukhombisa kwe-ultrasound njengendlela eyisisekelo yokuziphatha kwezinhlobo zemithi yezinsuku, okuyindlela ekuvamiselweni kwezifundo zokuziphatha ngokucacileyo, ukuziphatha ngokuchanekileyo, nokuziphatha ngokuphelele.

Isikhombisi Sokuqala

Izilungiselelo ze-BI-RADS 4 ne-5 ziyini, futhi kungani kubalulekile?

Izilungiselelo ze-BI-RADS 4 ne-5 ziyizibonakaliso zemamogramu noma zokuzolisa ngokusebenzisa i-ultrasound, ezinomthelela wokuba kungabi nesifunda. Izilungiselelo ze-BI-RADS 4 zinomthelela wokuba kungabi nesifunda okuphakathi kwe-2% kanye ne-95%, futhi izilungiselelo ze-BI-RADS 5 zinomthelela wokuba kungabi nesifunda okuphakathi kwe-95%. Lezi zilungiselelo ziqondwa ngokwesibonakaliso sezinto ezingaphansi kwemithambo, ngokwesibonakaliso sezinto ezingaphansi kwemithambo esebenzisa isikhumba sokuphatha isikhumba esingaphansi kwemithambo.

Izindlela zokuphatha isikhumba esingaphansi kwemithambo zisithola njani amacyste angabi nesifunda?

Ukusebenzisa isikhumba esincane ngokusebenzisa i-ultrasound ukusiza kusukuma amanzi emacyste athathwe ngokufuna ukuthi ayingabi nesifunda. Amanzi amahle nokuphela kwe-cyst kuthola ukuthi ayibi nesifunda. Uma i-cyst ibuyela kusukuma noma inamafutha angafanele, kudingeka ukuthola okunye.

Kungani kuhambisana phakathi kwe-core needle biopsy ne-vacuum-assisted biopsy?

Ukubhiza kwezikhathi zokubhiza kusebenzisa isixhobo esisemthwakathwakeni sokuthi sithathe amasiko wezinhlobo, ngakho-ke ukubhiza okwenziwa ngomkhawulo wokubhiza kusebenzisa umkhawulo wokubhiza wokuthatha izinhlobo ezinkulu. Ukubhiza okwenziwa ngomkhawulo wokubhiza kuyasebenza kahle kuma-microcalcifications nezinhlobo ezingazange zithathelwe kahle ngokusebenzisa ukubhiza kwezikhathi zokubhiza.

Kungani ukubhiza ngokusebenzisa i-ultrasound kuyafuneka kuma-biopsies okuthathelwe ngokucacile?

Ukubhiza ngokusebenzisa i-ultrasound kusinika ukubona ngokushesha kwesikhathi sokubhiza kwezikhathi, kusivumela ukuthatha izinhlobo ezincane ngokucacile futhi ukunciphisa iziphoso. Lokhu kuchaza ukuthi lokhu kuyasebenza ngokuzimela kwe-operator futhi kusivumela ukuthi ukubhiza kuyasebenza ngokucacile nokuphepha.